Hoe NARCIS verliefd werd op zichzelf (017)

Also available in: nlNederlands enEngels deDuits

Narcissen zijn populair. Je ziet ze in vrijwel iedere en plantsoenen staan er vol mee. In februari en maart, wanneer we snakken naar het voorjaar, kopen we vaak een bos narcissen. Heeft u wel eens goed naar de bloem van een narcis gekeken en gezien hoe hij stralend mooi staat te zijn in het voorjaarszonnetje? De narcis is genoemd naar een ijdele, eenzelvige Griekse prins. Al ruim 2500 jaar wordt deze bekende Griekse mythe verteld.

Lang geleden leefde er een knappe, eenzelvige prins, Narcissus geheten. Deze zoon van riviergod Cephisus en de nimf Liriope, liep altijd met zijn hoofd in de wolken en fantaseerde over zijn successen en komend koningschap. Narcissus hield vooral van zichzelf en zag de vele meisjes en vrouwen die naar hem smachtten, niet staan.
Eén nimf die hopeloos verliefd op hem was, voelde zich zo beledigd dat Narcissus haar geen blik waardig keurde, dat  ze haar beklag deed bij de goden: ‘Alle goden van de liefde, luister naar mijn verdriet. Laat die mooie Narcissus eens voelen hoe pijnlijk het is om iemand lief te hebben die je volledig negeert.’ Een wraakgodin hoorde haar klacht en de nimf mocht een wens doen.
Stilletjes ging ze in het gezichtsveld van prins Narcissus zitten, die aan de oever van een heldere bron zat te fantaseren over zijn toekomstige successen. De nimf prevelde: ‘Laat Narcissus verliefd worden op het eerste gezicht dat hij ziet.’ Juist op dat moment bukte de prins zich om water te drinken uit de bron en zag zichzelf in het water. Hij werd verliefd op zijn spiegelbeeld en wilde dat omhelzen. Narcissus viel in het water en verdronk jammerlijk.
Dat was niet de bedoeling. De wraakgodin had medelijden met hem en Narcissus mocht terugkeren in de wereld der levenden, zij het niet als prins maar als plant: de narcis.
Deze mooie, fier rechtop staande, gele bloem, vernoemd naar de verdronken prins, zien we tot op de dag van vandaag in het vroege voorjaar overal bloeien. Hij groeit nog steeds het allerliefst dicht bij het water, zodat hij kan genieten van zijn mooie spiegelbeeld.

De wilde narcis (Narcissus pseudonarcissus) is een van oorsprong inheems bolgewas uit West-Europa en inmiddels zeldzaam. In Nederland kwam hij vooral voor in het oosten en zuiden, meestal in hooilanden en beekdalen, op overgangen van zand naar leem en laagveenbodems. Deze wilde narcis bloeit eerder en is kleiner dan de nu overheersende gekweekte narcissensoorten. Waarschijnlijk is de wilde narcis lang geleden uit de weiden verwijderd omdat hij giftig is voor vee. Het bolgewas is vermoedelijk veelvuldig overgezet in strookjes land langs huizen, oprijlanen en boomgaarden, omdat het een mooie voorjaarsbloeier is,.
In de psychologie leeft prins Narcissus tot op heden voort: ‘Een narcistische persoonlijkheid kenmerkt zich door een voortdurend patroon van grootheidsgevoelens, fantasieën over succes en macht, gebrekkig vermogen zich in anderen in te leven, het misbruik maken van anderen, overdreven aandacht vragen en overgevoeligheid voor het oordeel van anderen.’

© Els Baars, Natuurverhalen.nl